Skip to content

Drie maal een open deur blijft een open deur.

22 februari 2010
by

Res Publica

Republikeinse bedenkingen bij het zoveelste “Gravensteenmanifest”

Vandaag, 22 februari, verscheen in De Standaard de verkorte versie van een nieuw “Gravensteenmanifest” van de hand van Etienne Vermeersch. Het vijfde al, zo telt men. Sinds Johan Sanctorum deze groep in 2008 verliet, omdat ze zich liet domineren door de reformistische strekking van Prof. Vermeersch (voor het behoud van een hervormd België, en dus eigenlijk het status-quo) is de autonomistische punch er blijkbaar helemaal uit. Onder de nogal enigmatische en wiskundig lichtjes absurde titel “Drie maal links is ook rechts” wordt ons nu vooral een nostalgische jammerklacht gepresenteerd over de teloorgang van links in Vlaanderen, eerder dan een zelfbewust, toekomstgericht onafhankelijkheidsdiscours.

De eerbiedwaardige nestor van de Groep blijft inderdaad steken in het 20ste eeuwse begrippenkader van een linkerzijde die voor de arbeider moet opkomen en een rechterzijde die het patronaat vertegenwoordigt. En stelt vast, wat we allang wisten, dat de links-progressieve bobo’s hun neus optrekken voor het werkvolk. Terecht stelt hij ook dat een versmallend intellectueel establishment in Vlaanderen zich blijft vastklampen aan de Belgische non-identiteit, in de hoop haar eigen vel te redden, maar dat is een open deur die al honderd keer werd ingetrapt. Zijn kritiek op de linkerzijde, dat die zich niet combattief heeft opgesteld tegen de neoliberale globalisering en het postmoderne marketingdenken, is ook al terecht, maar een stamp in een even grote open deur, ten nadele van de essentie,- namelijk dat de Belgische constructie niet meer te redden is, tenzij Vlaanderen opnieuw inlevert. En dat we ons nu moeten concentreren op het post-Belgische republikeinse debat: welk soort Vlaanderen willen we? Welk zijn de kernwaarden die de nieuwe natie in zijn grondwet moet inschrijven? Hoe willen we het verschil maken met het Belgische democratisch deficit en de bestuurkundige verloedering die rechteloosheid creëert, banken aan het buitenland uitverkoopt, smurrie in de rivieren drijft en treinen op elkaar doet botsen?

Men begint te vermoeden dat de Gravensteengroep gebukt gaat onder de privé-frustratie van enkele stokoude Belgen, die het Ancien Régime én traditioneel-links willen redden door datzelfde links (zeg maar: SPA en Groen) te hermobiliseren in een staatsreformistisch project. De Belgische meubelen moeten gered worden. Met Vlaams Belang, NV-A en het blauwe LDD zal het immers uit de hand lopen, beseft de professor. Hun aanhang spreekt in toenemende mate resp. de gewone man en vrouw, de middenklasse en de zelfstandigen aan, hetgeen betekent dat heel het traditionele Vlaams-Belgische politieke establishment op korte termijn irrelevant zal worden.

De vrees van Prof. Em. Vermeersch dat klassiek-links zichzelf de pas heeft afgesneden, is terecht én hopeloos achterhaald. De politieke herverkaveling in Vlaanderen wijst namelijk op een 21ste eeuwse paradigmaverschuiving waarin bv. een socialistische partij van de oude stempel als een levend fossiel moet worden beschouwd, iets uit de prehistorie. Wat voordien “rechts” werd genoemd, was veeleer een stigmatiserend etiket dan een politieke realiteit, want de drie V-partijen blijken zich te ontplooien tot een politieke diversiteit die quasi heel het electoraat dekt.

Het appèl naar klassiek-links om een grote staatshervorming te steunen, komt veel te laat, en het is te weinig. In de plaats daarvan moeten dringend alle intellectuele en academische krachten, heel de cultuursector incluis, in beweging worden gezet om mee te denken aan een pluralistisch republikeins project dat de Belgische puinhoop definitief moet doen vergeten. De Vlaamse publieke opinie is nauwelijks nog in een staatshervorming geïnteresseerd. Ze is al op weg naar de volgende statie, het eindstation, waarin solidariteit met Wallonië zal gedefinieerd worden als Europese ontwikkelingshulp. Met de kosten die we uitsparen door het ingewikkelde institutioneel complex op te doeken, moet daar zeker al een aardig budget voor vrijgemaakt worden, zonder dat de Vlaamse modale burger er armer van wordt.

Julien Borremans

Frans Crols

Johan Sanctorum

Advertenties
7 reacties leave one →
  1. wim magerman permalink
    23 februari 2010 15:35

    De oproep die U doet in Uw stuk om te komen tot een pluralistisch republikeins projekt, klinkt als een verademing in ons politieke landschap dat gebukt gaat onder de van België geërfde traditie van partijpolitiek en democratisch individualisme. U beroept zich terecht op de gevoelens die leven bij de publieke opinie en die niet weerspiegeld worden door de particratische schaakspelletjes. Dat wordt trouwens zeer goed verwoord in het Gravensteenmanifest. In de tekst van de Gravensteengroep waren er genoeg aanknopingspunten om samen op te komen voor een republikeinse beweging. Voor een debat met het grote publiek over de partijgrenzen heen dus. U leidt echter zelf de aandacht af van dat idee door de indruk te geven dat U vooral rekeningen te vereffenen hebt met oude of jonge linksen. De rancune tegen links is even nefast voor een republikeins élan als de morele superioriteit van de linkse kerk. En als het U menens is met Uw respect voor de publieke opinie, dan is het ook geen goede taktiek om een onafhankelijke republiek als einddoel voorop te stellen nog voor het republikeins debat hierover gevoerd is. Enkel vertrouwen in de dynamiek van het openbare debat kan bruggen slaan over partijgrenzen heen. Zoniet vervallen we in de erfzonde van de Vlaamse Beweging waarbij het grootste gedeelte van de energie opgeslorpt wordt door afrekeningen tussen facties. Peter De Graeve zou hierin wschl. een verre weerspiegeling zien van het particularisme uit het Ancien Régime waarvan België ons niet heeft kunnen verlossen. Wij wel ?

    Wim Magerman

    ( Ik ben lid en bestuurslid van de Republikeinse Kring, CRK, maar schrijf deze tekst in eigen naam).

  2. 23 februari 2010 18:18

    Ik kan mij volledig terugvinden in wat Wim Wagerman hierboven schrijft en in het bijzonder in volgende passage : “In de tekst van de Gravensteengroep waren er genoeg aanknopingspunten om samen op te komen voor een republikeinse beweging. Voor een debat met het grote publiek over de partijgrenzen heen dus. U leidt echter zelf de aandacht af van dat idee door de indruk te geven dat U vooral rekeningen te vereffenen hebt met oude of jonge linksen. De rancune tegen links is even nefast voor een republikeins élan als de morele superioriteit van de linkse kerk.”

  3. Johan Sanctorum permalink
    23 februari 2010 21:20

    Ik vraag me af of sommige mensen wel kunnen lezen. Toon mij zo’n “aanknopingspunt”.
    De Gravensteengroep is, onder invloed van Etienne Vermeersch, duidelijk NIET republikeins-independistisch, maar gaat voor een staatshervorming binnen de Belgische context. Voor Res Publica is dat “too little and too late”.
    Onze reactie op het “vijfde manifest” (dat in niets van de vorige verschilt), draait vooral daar rond.

    JS

    • wim magerman permalink
      24 februari 2010 08:40

      Het aanknopingspunt is : inspelen op de groeiende kloof tussen wat er leeft bij de publieke opinie en het machtsspel van de Vlaamse politieke partijen. Als een republikeinse denktank een missie heeft, dan is het deze: de publieke opinie helpen bij het exterioriseren en formuleren van die punten waarover er een brede consensus heerst zodanig dat de politieke partijen er niet meer omheen kunnen. Als een republikeinse beweging er zou in slagen om over alle breuklijnen heen een statement te maken over de legitimiteit van de taalterritorialiteit (“Op taalgebied is de taalgrens een staatsgrens” om Karel de Gucht te citeren) , dan moeten zowel de Vlaamse als de Belgische particratieën reageren, in die mate zelfs dat de reactie van Franstalig België onvoorspelbaar zal zijn. Ik verwacht van een republikeinse denktank geen romantische dromerijen over een zogezegde “tabula rasa” , op gang gebracht door volkse ongeregeldheden (in deze tijd een uiterst zeldzaam fenomeen trouwens). Als deze republikeinse denktank zich positioneert met onhaalbare denkbeelden , dan zet zij de traditie voort van de Vlaamse Beweging: de underdog die zich enkel thuis voelt als hij zijn slachtofferschap kan cultiveren. Een soort mentale status quo belichaamd door het Vlaams Belang.

      Wim Magerman

  4. 23 februari 2010 21:28

    Over open deuren gesproken, Vermeersch en de Gravensteen groep, hoorde daar geen grap over euthanasie bij?

  5. 24 februari 2010 21:51

    Ik ben het zo goed als geheel eens met jullie reaktie maar denk toch dat het beter en sterker ware vanuit de Gravensteengroep te opereren. Etienne Vermeersch ken ik als een bijzonder integer en voor een sterke argumentatie vatbaar man. Ik ben ervan overtuigd dat hij de hopeloosheid van het vastklampen aan dat idiote belgique kan inzien.

  6. 25 februari 2010 12:18

    Goeie tekst en terechte reactie !

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: